W dniach 9–13 grudnia 2025 roku w Sierakowie, w Hotelu Kama Park, odbyło się tegoroczne Forum Edukacji Zdrowotnej dla Amazonek, zorganizowane przez Federację Stowarzyszeń AMAZONKI. W wydarzeniu wzięły udział przedstawicielki stowarzyszeń amazońskich z całej Polski – liderki, działaczki i pacjentki, które od lat współtworzą system wsparcia kobiet z doświadczeniem raka piersi. Nasze Stowarzyszenie reprezentowały: Prezes Krystyna Kuś oraz Grażyna Popłońska. Forum było przestrzenią intensywnej wymiany wiedzy pomiędzy środowiskiem pacjenckim, ekspertami klinicznymi, decydentami systemowymi oraz instytucjami publicznymi. Poruszane tematy dotyczyły zarówno profilaktyki, nowoczesnego leczenia, finansowania terapii, jak i psychologicznych oraz społecznych konsekwencji choroby nowotworowej. Jednym z kluczowych tematów była profilaktyka raka piersi i pytanie, które powraca od lat: jak skutecznie motywować kobiety do regularnych badań? Dr n. med. Dariusz Godlewski, onkolog i założyciel OPEN, zwracał uwagę, że problemem nie jest brak świadomości, lecz niespójność systemu badań przesiewowych. Podnoszono m.in.: imiennych zaproszeń i realnego dostępu do baz pacjentek, zasłanianie się przepisami RODO. niewystarczającą kontrolę jakości mammografii, zbyt długi czas oczekiwania na diagnostykę pogłębioną. Eksperci wskazywali również na kierunki zmian przygotowywane przez EUSOBI, takie jak: dostosowanie częstotliwości i zakresu badań do gęstości piersi, wyłączenie kobiet z dziedziczną predyspozycją z klasycznych programów przesiewowych, wykorzystanie sztucznej inteligencji jako „drugiego czytającego”,’ szersze zastosowanie tomosyntezy. Forum było także miejscem rzetelnego podsumowania zmian refundacyjnych oraz dostępnych ścieżek terapeutycznych.
Prof. dr hab. n. med. Maria Małgorzata Litwiniuk, Konsultant Wojewódzka w dziedzinie onkologii klinicznej, omówiła aktualne możliwości leczenia po październikowym obwieszczeniu refundacyjnym. Poruszono m.in.: rolę immunoterapii (pembrolizumab, atezolizumab w wybranych wskazaniach), znaczenie procedury RDTL jako szansy dla pacjentek po wyczerpaniu standardowych opcji, funkcjonowanie programów lekowych, w tym programu B.9.FM, import docelowy jako rozwiązanie pomostowe do czasu rejestracji i refundacji nowych terapii. Padły także ważne dane ekonomiczne: w 2024 roku koszty raka piersi w Polsce wyniosły ok. 18 mld zł, z czego aż 73% stanowiły koszty pośrednie. To jasny sygnał, że inwestowanie w nowoczesne leczenie i wczesną diagnostykę ma sens nie tylko medyczny, ale i systemowy. Prof. dr hab. n. med. Anna Latos-Bieleńska, Konsultant Krajowa w dziedzinie genetyki klinicznej, podkreślała, że diagnostyka molekularna radykalnie zmienia podejście do leczenia nowotworów. Coraz częściej to nie lokalizacja guza, lecz jego profil genetyczny decyduje o wyborze terapii. To kierunek, który daje pacjentkom realną szansę na leczenie bardziej skuteczne, celowane i mniej obciążające organizm. Jednym z najbardziej poruszających wykładów była prelekcja Doroty Olanin, dietetyczki klinicznej i psychodietetyczki, poświęcona żywieniu w trakcie i po leczeniu onkologicznym. Kluczowe przesłanie brzmiało jasno: „Nie jesteśmy tym, co jemy. Jesteśmy tym, co trawimy, wchłaniamy i co nas odżywia.” Leczenie onkologiczne – chemioterapia i radioterapia – często zaburza funkcjonowanie przewodu pokarmowego do tego stopnia, że nawet „idealna dieta” przestaje działać. Dlatego tak ważne są: łatwostrawność, oszczędzanie energii układu pokarmowego, indywidualne podejście do apetytu i tolerancji pokarmów. Podkreślono również, że trudności żywieniowe Amazonek nie są efektem braku silnej woli, lecz fizjologicznych zmian wywołanych leczeniem. Psycholog Katarzyna Cieślak mówiła o raku piersi jako doświadczeniu bio-psycho-społecznym. Kryzys emocjonalny towarzyszy pacjentce na każdym etapie – od diagnozy, przez leczenie, aż po życie po chorobie. Rosnąca grupa breast cancer survivors to dowód skuteczności leczenia, ale jednocześnie wyzwanie dla systemu, który musi uwzględniać: długofalowe skutki terapii, problemy z tożsamością i obrazem ciała, powikłania, takie jak obrzęk limfatyczny, który znacząco obniża jakość życia i generuje ogromne koszty społeczne. Forum miało także wymiar wspólnotowy. Uroczysta kolacja wigilijna, uświetniona występem Chóru Męskiego „Arion”, była symbolicznym momentem zatrzymania i integracji środowiska Amazonek z całej Polski. Wydarzenie zostało zrealizowane dzięki środkom Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)Forum Edukacji Zdrowotnej dla Amazonek 2025 pokazało jednoznacznie: bez głosu pacjentek nie da się budować skutecznego systemu onkologicznego. To właśnie na styku wiedzy medycznej, doświadczenia kobiet i decyzji systemowych powstają realne zmiany. Forum w Sierakowie było dowodem na to, że edukacja, dialog i współpraca są dziś równie ważne jak nowoczesne terapie.
